Sociaal drinken, wat is dat?
Geschiedenis
Zo’n 30 jaar geleden was er vanuit de overheid (postbus 51) al aandacht voor alcoholmisbruik. (slogan: drank, makkelijk te veel, moeilijk terug) Er werd duidelijk gemaakt dat dagelijks gebruik - elke hoeveelheid, hoe gering ook - tot gewenning zou leiden Wetenschappelijk klopt dat. Alleen daar hebben we niks aan, want zo’n opmerking zal je echt niet doen stoppen als je al aardig wat drinkt. De vuistregel was en is: als je onregelmatig, matig drinkt dan drink je sociaal en was er niets aan de hand.
Naast het rijden onder invloed – wat in de 60-er jaren bijkans normaal was – is met die campagne hooguit het denken over alcohol veranderd onder niet-risico groepen De toenmalige risicodrinkers werden niet rechtstreeks bereikt. Daar is meer voor nodig.
Het drinken verandert (nog steeds)
Naarmate de sociale omgeving veranderde, veranderde ook het "sociaal" drinken. Borrelen na het werk werd steeds gebruikelijker en de verkrijgbaarheid van alcohol groeide. Drinken in Nederland werd gemeengoed. Je zou kunnen zeggen dat er een grote liberalisering is geweest in de laatste 35 jaar van de vorige eeuw. Alcohol kwam uit het schimmige gebied, van donkere kroegen met voornamelijk bier en jonge jenever, tevoorschijn als positieve aanvulling op het genieten. Belgische bieren, Franse wijnen en fijne aperitieven stonden in het teken van “het goede leven”.
Met de toename van het drinken in Nederland veranderde dus kennelijk ook het gevoel over wat nog “normaal” of “aanvaardbaar” is. Voor het lichaam zelf verandert er niets. Alcohol is alcohol.
Hoezo sociaal drinken
Afgezien van de toename in het algemeen aanvaarde gebruik maakt het nog verschil in wat voor sociaal netwerk je leeft. De een heeft bezigheden en vrienden waarbij dagelijks stevig wordt ingenomen. De ander leeft in een netwerk waarbij het wijntje uit het kerstpakket de uitzondering is op de regel. Het is maar wat je “gewend” bent. Dus wat is sociaal? Om de alcoholinname te duiden hebben we aan het begrip “sociaal” dus eigenlijk niets.
Sociale ont-spanning
Het belangrijkste aspect van alcohol is het verdovende effect op gevoelens van onbehagen. Dat maakt alcohol zo “interessant” voor de beginnende gebruiker. Hoe groter de behoefte aan dat “lekkere” gevoel, hoe sneller je weer gaat drinken. Daarom drinken jongeren zo graag in de uitgaansperiode. Ze zijn eigenlijk nog onzeker, maar met wat op lukt het allemaal beter (denken ze). Zet dat proces door, dan ontstaat alcoholgewenning. Drinken wordt een onderdeel van het leven.
Als je dan op gegeven moment wat wilt minderen, blijkt dat lastig. Gewenning is intussen afhankelijkheid geworden. Dat klinkt al een stuk minder leuk.