Verloop van drinkpatroon, indeling Alconon

Aanvankelijk drinken

Het uiterst zeldzaam drinken, zonder toename.
Het wel vaker drinken maar uitsluitend op feestjes.
Eerste gevarenzone: steeds vaker ook nog tussendoor.

Duurzaam drinken

Het drinken “hoort er een beetje bij”, men vindt het fijn en luxe. Dure wijnen, Belgische bieren, etc. Een flesje wijn cadeau doen is heel gebruikelijk. Drank heeft een stevige plaats in het sociale leven.
Het drinken wordt minder sociaal, feestjes worden juist vermeden of vroeger verlaten om thuis in eigen tempo de eigen drank te kunnen drinken. Het drinken begint nog wel overwegend ‘s middags.
Ernstige gevarenzone, het tijdstip schuift nu dermate op naar, vroeger beginnen en later eindigen, dat ook de dagelijkse bezigheden (opstaan, werken, verzorgen) in de knel komen.

Excessief drinken

Het drinken wordt in deze fase hoofddoel en neemt de ruimte van het sociale en werkzame leven uiteindelijk volledig in. Als het al niet was gebeurd, verliest men in deze fase werk en belangrijke relaties.
De fles staat (bij wijze van spreken) op het nachtkastje, de lege liggen ernaast, of in bed. Het klassieke beeld. Deliriums (acute verwardheid, niet meer weten waar je bent) volgen elkaar in steeds hoger tempo op.
Eindstation: je bent langere tijd in voorgaande fasen geweest, waardoor je veerkracht is verdwenen. Nu verliezen je lichaamsfuncties hun laatste kracht en drink je je op enig moment dood of dement, of overlijd je aan een van de aandoeningen als gevolg van drinken. Ooit begonnen als een drankje voor ontspanning, vindt de drinker hier uiteindelijk zijn rust.

Van onder controle naar verslaafd.

Alcoholgeoriënteerd ben je als

het gebruik van alcohol is geaccepteerd in jouw leven. Het hoort er een beetje bij maar evenzogoed vergeet je het en wordt er weken niet gedronken. Dat laatste is wat anders dan bewust een tijdje niet drinken. (om te bewijzen dat je zonder kunt). Als je dat eenmaal doet ben je al afhankelijk.

Alcoholgewenning is er wanneer

er een (eerste) regelmaat ontstaat en je went aan het patroon van drinken. Dat is alcoholgewenning. Op het moment dat je ontdekt dat je eigenlijk niet zonder wil en je drinkt elke dag, dan is er sprake van alcoholafhankelijkheid. Misschien nog niet van een structureel alcoholprobleem.

Alcoholafhankelijkheid, onbewust ben je

wanneer je elke dag drinkt en goed beschouwd dat ook eigenlijk nodig hebt om het naar je zin te hebben. Een goede graadmeter is dat er altijd voorraad moet zijn, of dat je nog even snel naar de super gaat om je voorraad zeker te stellen. Je bent je in deze fase (wellicht) nog niet bewust van de dwangmatigheid van het gebruik.

Dwangmatig alcoholgebruik, in de volksmond "alcoholist"

Ongemerkt raak je in de fase dat je op goed moment weet (en niet meer ontkent) dat je teveel drinkt. Je constateert soms dat het niet eens smaakt, of dat je drinkt zonder te genieten. Het is net alsof om 4 uur 's-middags de controle wordt overgenomen. Voor dat je het in de gaten hebt is de fles al weer open. Je drinkt dan dwangmatig en dat gedrag komt het meest overeen met de term alcoholist, die overigens op zich helemaal niets zegt omdat die niet genormeerd is.

Merk op dat het drinkpatroon - in relatie tot de hoeveelheid - de belangrijkste graadmeter is om te spreken van een alcoholprobleem.

Verloop van hunkering en verslaving

Verslaving is de intentie naar en de uitvoering van terugkerend gedrag, dat is gericht op het bereiken van een goed of beter of ontspannen gevoel, dat is gelegen in de toekomst. De verlangimpuls wordt omgezet in een drinkimpuls. Het doel van het verlangen is dus niet de drank zelf, maar waar het voor staat.

Mentaal
In feite is het een verwachtingsvolle contraproductieve handeling omdat je heel even je doel bereikt, maar er uiteindelijk steeds verder vanaf raakt. Je gaat steeds meer "nodig" hebben. Intussen sloopt het middel je energie en zelfvertrouwen tot je niet meer terug lijkt te kunnen. Je zoekt een beetje geluk en je krijgt ongeluk. Zo is het eigenlijk. Kijk maar naar Amy Winehouse en Andre Hazes.

Fysiek
Na een zekere periode van gebruik gaat je lichaam er ook aan wennen en heb je het middel nodig voor "normaal" functioneren. Jouw lichaam begint dus al snel naar het middel te vragen.

Uiteindelijk is er alleen nog de verslaving aan het middel die de aandacht krijgt en ervoor zorgt dat je steeds verder van jezelf (waar het is begonnen) en je energie af komt te staan.

Alconon onderscheidt drie groepen

"Stabiele" drinkers

De groep voor wie alcohol het hele leven “een glaasje af en toe" is en blijft, terwijl men in bepaalde levensfasen wel wat meer drinkt. Bijvoorbeeld als student.

In deze groep zitten ook de mensen voor wie alcohol er echt bij hoort, zonder excessen, en daarmee "gewoon" oud worden. Eigenlijk staan zij dan heel lang stil op een bepaald niveau. We plaatsen "stabiel" tussen aanhalingstekens omdat inname van een verslavende stof uiteindelijk tot toename daarvan leidt, hoe langzaam dat ook is.

Progressieve drinkers

Bij deze groep blijft alcohol na een stevige drinkperiode meer "hangen”. De inname kan wel weer wat teruglopen, maar geeft door de jaren heen toch een stijging te zien. Die groep bouwt dus langzaam maar zeker op naar een steeds steviger drinkpatroon. Deze groep vormt de grootste categorie van risicodrinkersin onze samenleving.

Sprinters (Amy Winehouse)

Bij sprinters stijgt het drankgebruik in relatief korte tijd, naar excessief gebruik. Javier Guzman, cabaretier, die dit vertelt in zijn autobiografische show “Delirium” en Meggie de Jong die dit schrijft in haar openhartige en humorvolle boek “Help ik verzuip”, zijn daar pakkende voorbeelden van. De snelle toename van het drinken suggereert dat het proces van verdringen (verdrinken) van gevoelens zo acuut en heftig is dat er geen ruimte lijkt voor bezinning op de eigen situatie. Men is te zeer in beslag genomen met het proces van drinken. Van de andere kant heeft deze groep soms het geluk dat sociale relaties nog redelijk intact zijn waardoor er "van buitenaf" wordt ingegrepen. Het drinken kan in de jeugd maar ook later, als volwassene, beginnen.