Drinkcultuur in Nederland
Invloed drinkcultuur in het westen op alcoholgebruik en alcoholafhankelijkheid
Cultuur is gedrag dat we delen met elkaar, als volk, of als bepaalde groep. Zodra we iets cultuur noemen dan hebben we de neiging om het goed te keuren of te vergoelijken. We zijn dan minder kritisch. Dus als iedereen drinkt in het westen, drink jij ook. Zo gaan die dingen meestal.
Proost
In westerse culturen heeft alcohol een geaccepteerde plaats. Sterker nog: het geeft betekenissen aan gebeurtenissen. Een schip wordt te water gelaten met een fles Champagne. We heffen het glas tijdens de jaarwisseling. We proosten op bruiloften, ja op gezondheid en voorspoed. Op het gebied van eten en drinken bestaat een geheel van etiquette/gewoonten rondom alcohol. Bij “uit eten” op niveau vangt men aan met een aperitief. Aan tafel volgt een voorgerecht met een zoete witte wijn. Na wat water volgt, afhankelijk van het hoofdgerecht, een witte of rode wijn. Het nagerecht wordt afgesloten met een dessertwijn of een passende likeur terwijl het natafelen onder het genot van koffie (misschien wel een sigaar) en een Franse Cognac geschiedt. Alles heeft dus z'n plek.
Status en drinken
Elke groep kent zijn eigen drankjes en onderscheidt zich daarmee. Jongeren de hippe breezers. De mensen van het goede leven, de dure wijnen. De gewone man het gewone bier. Soms bepaalt de plaats wat je drinkt. Zo gaat iedereen in de sportkantine aan het bier en niet aan de Cognac. Alcohol geeft betekenis aan belangrijke momenten en is onderscheidend en verbroederend.
Drank en positie
Dit cultuur verhaal is daarom zo belangrijk omdat het nuttigen van alcohol onlosmakelijk is verbonden met het bij een nieuwe groep gaan horen, en het dus aanzet tot. Erbij horen begint meestal met iets eten of drinken. Dat geldt voor vrijwel alle wereldculturen. Hier in het Westen doen we dat gewoonlijk met alcoholische drank. Na het sporten geef je een rondje en ontvang je drankjes. Je eerste voorzichtige toenadering bij de hogere dames en heren op het werk tijdens de vrijdagmiddag- of nieuwjaarborrel, doe je niet met een glas melk in de hand. Je probeert aan te sluiten, dus je drinkt wat zij drinken en dat is meestal alcoholhoudend.
Drank is een instituut
Doordat drank zo “gewoon” is komt het in jonge mensen niet op, dat drinken linke soep kan worden. Iedereen doet het, dus dan zal het wel oké zijn. Dat zou anders zijn als je alleen losers ziet met een fles in de hand waggelend over straat. De groep heeft ook een ander belang. Ze willen dat jij het zelfde doet als zij doen. Zij drinken, dus jij drinkt, of je het leuk vindt of niet. Dat is groepsdruk. “Hé joh, doe niet zo ongezellig, neem er nog een”. Of dan deze, heel subtiel: “wat drink je?”.
Die groepsdruk heeft ook een donkere kant. Angst. Als jij niet doet wat zij doen, voelen ze zich ongemakkelijk. Drink je mee dan ben je lid, geen toeschouwer en voelen de anderen zich niet bekeken. Alleen de kastelein mag toeschouwer zijn…
Afschaffen, een verkeerde oplossing
Je kunt je natuurlijk afvragen of het dan niet beter zou zijn alcohol af te schaffen. Gewoon droogleggen. Als de beschikbaarheid van alcohol de oorzaak zou zijn dan lijkt dat een prima oplossing. Maar dat is het niet. Mensen raken verslaafd (gewend) aan middelen en handelingen die een gevoel van verlichting geven. In onze hersenen worden daarbij stoffen vrijgemaakt die ons gevoelens van welbehagen geven. De één doet dit met alcohol, de ander met roken, gamen, kopen, relaties of macht uitoefenen. Het gaat allemaal om de sensatie, de kick. Het is een verslaving wanneer het gebruik dwangmatig wordt, wanneer het niet past bij de situatie, waardoor het een illusie is. We hebben meer dan 100 verschillende verslavingen, dus wat wil je afschaffen?
Alconon laat in ieder geval achterwege om “gebruikers” meteen te bestempelen als probleemeigenaren.